Na ruim 35 jaar in het vak gaat psychiater Irene van Vliet met pensioen. Van Vliet, die tot eind vorig jaar werkte bij het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), speelde een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de biologische psychiatrie in Nederland en was een van de grondleggers van de POPpoli's: multidisciplinaire poliklinieken waar zwangere vrouwen met psychiatrische kwetsbaarheden gespecialiseerde begeleiding krijgen. In dit interview blikt ze terug én vooruit op de ontwikkelingen in het vakgebied; op wat we inmiddels weten en nog moeten leren. Een gesprek over stigma, schuldgevoel, kwetsbaarheid én hoop.
Hoe bent u in de psychiatrie terechtgekomen?
‘Via een omweg. Na de middelbare school schreef ik me in voor een studie Geneeskunde in Utrecht, maar ik werd drie jaar op rij uitgeloot. In die periode ben ik farmacie gaan studeren als ‘parkeerstudie’. Dat bleek een interessante, wetenschappelijke studie en ik had het daar naar mijn zin. In het derde jaar werd ik alsnog geplaatst voor geneeskunde. Ik twijfelde, want ik was al ver met farmacie en vond het leuk. Toch heb ik de overstap gemaakt, omdat ik het patiëntencontact miste.
Na mijn artsexamen rolde ik de neurologie in, met de intentie om daar in opleiding te gaan. Door een tekort aan opleidingsplaatsen werd de opleiding steeds uitgesteld en uiteindelijk is die stopgezet; na twee jaar te hebben gewerkt als assistent neurologie kon ik die route niet vervolgen. Toen kwam er toevallig een onderzoeksplek vrij op de afdeling Biologische Psychiatrie, bij het Academisch Ziekenhuis in Utrecht. Dat vakgebied stond nog in de kinderschoenen en het sprak me enorm aan. Ik heb daar mijn promotieonderzoek gedaan naar de neurobiologie van angst- en dwangstoornissen en naar de effectiviteit van antidepressiva. Begin jaren 90 startte ik daarnaast met de opleiding tot psychiater. In 1995/1996 rondde ik zowel de opleiding als mijn promotie af.’
Leiden als keuze: bouwen aan een nieuw profiel
Hoe kwam u uiteindelijk in Leiden terecht?
‘Na mijn registratie werkte ik nog enkele jaren als stafpsychiater in het UMC-Utrecht. Toen daar een nieuwe hoogleraar werd aangesteld, verschoof
