Alles onder controle | ACT bij kinderen, jongeren en volwassenen | Uit je schaduw

Gesignaleerd | Alles onder controle
Controle is veel meer dan de omgeving naar je hand zetten of jezelf beheersen; het is de onzichtbare kracht achter veel van ons gedrag. Toch besteedt de psychologie er weinig aandacht aan. Inzicht krijgen in het mechanisme van controle stelt ons in staat om meer te begrijpen van onszelf en van anderen.
Auteur Eva de Hullu vergroot in dit boek ons begrip van controle en illustreert hoe we onze binnen- en buitenwereld ordenen vanuit onze wensen, verlangens en doelen. Ook legt ze uit hoe we anderen kunnen helpen die de controle over hun leven zijn verloren. Daarvoor introduceert ze Method of Levels, een gesprekstechniek om vastgelopen doelen, overtuigingen en gevoelens van mensen te reorganiseren.
Op die manier wordt de sturing – of controle – van binnenuit hersteld. Aan de hand van voorbeelden uit het dagelijks leven en de behandelpraktijk verdiept De Hullu ons begrip van controle, zodat wij onze hulp aan cliënten nog effectiever kunnen vormgeven.
Gesignaleerd | ACT bij kinderen, jongeren en volwassenen
Dit boek biedt handvatten om met de Acceptance and Commitment Therapy (ACT), te werken, zowel in (proces)diagnostiek als in de behandeling van cliënten. De theorie en toepassing van ACT komen samen in het zogeheten ACT4life-model. Met dit model is gedrag van cliënten te visualiseren, verklaren, voorspellen, veranderen en hiermee is ook de voortgang van een gedragsverandering te meten.
De auteur beschrijft hoe je ACT effectief toepast, ongeacht de leeftijd, doelgroep of situatie van de cliënt, legt helder uit hoe de theoretische basis van ACT in elkaar steekt, en geeft behandelaars suggesties voor hoe zij de therapie kunnen optimaliseren, zelfs als de behandeling stagneert. Het boek bevat casuïstiek en oefeningen die lezers direct kunnen toepassen.
Dit boek is vast de zoveelste variant op al die eerdere boeken over hoe je als cliënt op schema-therapeutische wijze met je disfunctionele modi kunt omgaan, dacht ik toen de titel las. Maar mijn positieve herinnering aan eerder werk van dezelfde auteur maakte dat ik mijn scepsis voor even liet varen.
En terecht, zo blijkt, want zonder het belang van werken aan moeilijke gevoelens en patronen teniet te doen, laat de auteur in haar nieuwe boek zien dat cliënten die rondjes blijven draaien in hun persoonlijke verhaal hiermee hun eigen ‘negatieve identiteit’ bevestigen, en dat er grenzen zijn aan wat therapie mensen kan bieden.
De titel van deel twee is ‘Hoe pak je de regie over je eigen leven?’. Het gaat erover hoe mensen het leven op een ‘gezonde, spannende en rijke manier’ kunnen sturen en vormgeven. Daarbij gaat het volgens de auteur vooral om het volgen van een gezonde leefstijl: afhankelijkheid van middelen de pas afsnijden, gezonde voeding, voldoende beweging, genoeg slaap, een dagritme, gezonde relaties onderhouden en een voorbeeld nemen aan de optimistische attitudes uit de positieve psychologie. Dan volgt de zoektocht naar iemands waarden, naar hoe het levenspad zich kan vormen door uitdagingen aan te gaan, naar hoe relaties daarbij kunnen helpen en naar veerkracht.
Tijdens het lezen kwamen er toch enkele cliënten in me op die ik dit boek zal aanraden. Het kan cliënten helpen ‘landen’ na een psychotherapie en hen ondersteunen in het oppakken van het dagelijks leven. De auteur motiveert lezers om negatieve emoties minder te laten doorwerken op hun kwetsbare identiteit, maar om deze emoties om te vormen tot uitdagingen die aanzetten tot zelfontwikkeling in autonomie en zelfbepaling.
Jan Callens
Klinisch psycholoog, psychotherapeut en redactielid bij GZ-Psychologie