Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties0

In eigen taal

De tolkenvergoeding keert terug in de ggz; vanaf januari 2022 wordt de inzet van tolken weer vergoed door zorgverzekeraars. Dat is een verademing.
Premium

https://static-content.springer.com/image/art%3A10.1007%2Fs41480-021-0839-7/MediaObjects/41480_2021_839_Fig1_HTML.jpg

Laatst sprak ik een patiënte die niet begreep waarom ze voor een drie uur durende afspraak bij haar verloskundige moest komen. Er zou verder onderzoek worden gedaan, begreep ze, maar zij begreep niet waar het onderzoek voor nodig is. De verloskundige had geen tolk willen bellen; dat deed ze nooit. Mijn cliënte maakt zich nu zorgen over of er misschien iets aan de hand is met haar ongeboren kindje, of met haarzelf, en ook weet ze niet wat er tijdens dat onderzoek gedaan zal worden. Haar verhaal: ze wil niet altijd haar dochters vragen om te vertalen. Ze schaamt zich voor de lichamelijke klachten die dan ter sprake zouden komen, dat wil ze haar dochters en zichzelf niet aandoen. Liever probeert ze de kwaal met allerlei middeltjes te bestrijden. En ze komt een heel eind. Verder ervaart ze dat ze dichter bij het traumaverhaal komt wanneer ze in haar eigen taal spreekt. In die taal zijn de ervaringen immers opgedaan; daarin zijn de woorden beschikbaar die de herinneringen levend(iger) maken. Het decor, de kleur, geur en alle sensorische info zijn dan voelbaar aanwezig.
Tot slot legt een tolk vaak een brug tussen tenminste twee culturele werelden. Voor sommige Nederlandse woorden zijn er geen Tigrinya of Arabische woorden voorhanden en dan kunnen de concepten alleen met een omweg worden benaderd. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. We weten hoe delicaat het kan zijn om met een ander te delen waarin je het diepst bent gekwetst. In je eigen taal is het al moeilijk daar woorden voor te vinden; de nuance mist zo snel. Dat is helemaal het geval wanneer het in een nieuw geleerde taal moet worden verteld. De afstand die ontstaat wanneer in een vreemde taal over trauma wordt gesproken, biedt soms ook bescherming; zo kan enigszins gedissocieerd over de pijnlijke gebeurtenissen gesproken worden; losgemaakt van de beleving van toen, waardoor veiligheid in het heden wordt ervaren. Het was toen, niet nu.

Het feit dat de tolkenvergoeding terugkeert in de ggz wil niet zeggen dat tolken automatisch worden ingeschakeld; telkens zal moeten worden ingeschat en afgestemd of en welke taalondersteuning er nodig is. Fantastisch dat dat weer meer mogelijk is!

Trudy Mooren is klinisch psycholoog bij ARQ Centrum ’45, bijzonder hoogleraar Klinische psychologie (UU), hoofdopleider van de opleiding tot klinisch psycholoog (V&O) en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor psychotrauma (NtVP)
‘Voor
Premium

Wil je dit artikel lezen?


    Al abonnee? Log dan in