De stilte rond hormoongerelateerde gezondheidsklachten is oorverdovend. Een recent onderzoeksrapport van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) onthult dat maar liefst tachtig procent van alle vrouwelijke werknemers in Nederland met enige regelmaat wordt geconfronteerd met hormonale gezondheidsuitdagingen.
De verschijningsvorm van deze klachten is veelomvattend; van migraine en vermoeidheidsklachten tot stemmingswisselingen, heftige krampen, opvliegers, slaapproblemen en rugpijn. 46 Procent van de vrouwen ervaart deze klachten incidenteel, terwijl 34 procent er regelmatig last van heeft.
Wat deze cijfers niet laten zien, is de zwaarte van de last die deze vrouwen moeten dragen. Zo blijft 67 procent bij significante gezondheidsuitdagingen doorwerken; een bewijs van veel veerkracht, maar ook een alarmerend signaal dat er een maatschappelijk stigma of taboe op hormoongerelateerde klachten rust. Onderliggend heerst een diepgeworteld gevoel van schaamte, vanuit het idee dat deze klachten deel uitmaken van het ‘normale vrouw-zijn’, terwijl het in werkelijkheid gaat om forse gezondheidsuitdagingen.
In de groepstherapie die ik wekelijks geef aan patiënten met chronische pijnklachten besteden we ruimschoots aandacht hieraan. Sommige vrouwen hebben dat niet eerder meegemaakt, door het stigma dat ze vaak ervaren wanneer ze het er in het dagelijkse of werkende leven over zouden willen hebben. Mede hierdoor is de samenhang tussen de menstruele cyclus en de daarmee gepaard gaande mentale of fysieke klachten niet altijd helder – ook dat kan een openbaring zijn.
Daarom ben ik ook zo blij met het artikel van Estrella Montoya in dit nieuwe nummer, waarin Montoya het meest recente onderzoek naar dit onderwerp beschrijft. Het wetenschappelijke veld bevindt zich duidelijk in een kritische ontwikkelfase, want veel vragen blijven onbeantwoord, maar er zijn ook veel nieuwe, klinisch relevante inzichten verworven. Hormoongerelateerde psychische klachten worden structureel ondergediagnosticeerd of verkeerd geïnterpreteerd, wat vrouwen opzadelt met gevoelens van schuld en onvermogen.
Als professionals staan we voor de grote uitdaging om meer te gaan begrijpen van de complexe wisselwerking tussen hormonale cycli, mentale gezondheid en maatschappelijke verwachtingen. De oplossing begint met erkenning van de realiteit die achter de statistieken schuilgaat, van de dagelijkse strijd die miljoenen vrouwen voeren, en erkenning van de noodzaak om onze professionele benadering daarop aan te passen.
Annemarie de Leng
hoofdredacteur
