De diagnose kwam na drie intensieve sessies met een psychiater, waarbij we met z’n drieën zijn jeugd onderzochten aan de hand van de DIVA: zijn herinneringen, mijn herinneringen. Wat eruit rolde was een diagnose die zijn hele leven in een ander licht zette.

Mijn broer kijkt terug op een leven dat hij nu pas begrijpt. ‘Als ik zie wat een verwoestende werking het heeft gehad,’ zegt hij. ‘Al die stress, dat opgejaagde gevoel, het niet kunnen meekomen op school. “Je bent lui,” zei mijn mentor. Die woorden hebben zoveel pijn gedaan en ik geloofde ze.’

De overprikkeling was altijd aanwezig, ook al had hij daar geen woord voor. ‘Pestbuien, ruzies, altijd op scherp staan. Zelfs in momenten van ontspanning voelde ik me schuldig. Alsof er voortdurend iets van me werd verwacht en ik daar nooit aan voldeed.’

De diagnose vorig jaar, op zijn 63ste, veranderde iets fundamenteels in hoe hij naar zichzelf kijkt. ‘Ik kom er nu achter dat ik een ander persoon ben dan ik altijd dacht te zijn. Ik heb mijn hele leven opnieuw onder de loep gelegd. Wat heb ik gedurfd? Waarvoor was ik bang? En wat blijkt: ik heb gehandeld vanuit de ADHD, niet omdat ik niet deugde of te weinig mijn best deed. Ik heb alles gegeven wat ik kon geven.’

Hij voelt zich opgebrand, maar is ook opgelucht. De medicatie, methylfenidaat, helpt hem enorm. ‘De kwaliteit van mijn leven is sterk verbeterd.’

Zijn verhaal sluit naadloos aan bij wat bijzonder hoogleraar Arjan Videler beschrijft in dit nummer. ADHD bij ouderen wordt structureel gemist, niet omdat het er niet is, maar omdat het er anders uitziet. Een generatie die opgroeide zonder de diagnose te kennen, leerde compenseren. De onrust zat vanbinnen. Aan de buitenkant leek alles, moeizaam, op orde.

Videler beschrijft twee reacties die hij steeds weer ziet als een late diagnose wordt gesteld: opluchting én verdriet. Mijn broer kent ze allebei. De opluchting dat er eindelijk een verklaring is. Het verdriet om een leven dat misschien anders had kunnen verlopen. Maar ook dat verdriet heeft waarde. Het geeft woorden aan ervaringen waar hij tientallen jaren mee heeft geworsteld en helpt hem zijn levensverhaal in een ander, eerlijker perspectief te plaatsen. Hij is milder geworden voor zichzelf. En dat, zo laat zijn verhaal zien, kan op elke leeftijd nog het verschil maken.